Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.
X

Bądź na bieżąco

Zapisz się na nasz newsletter
dodaj

Sponsorzy i partnerzy

Szczepionka przeciwko wirusowi HPV - jedna z najważniejszych zasad profilaktyki raka szyjki macicy
2013-06-02 22:00:00

Rak szyjki macicy nie jest chorobą dziedziczną. Za rozwój komórek rakowych odpowiada wirus brodawczaka ludzkiego HPV. Musimy pamiętać, że możemy skutecznie zapobiegać jego rozwojowi poprzez działania profilaktyczne polegające na regularnym wykonywaniu cytologii oraz szczepionce przeciwko onkogennym typom wirusa – szczególnie HPV 16 i 18. 

 

 



Szczepienia należą do jednych z najbardziej skutecznych metod ograniczania chorób zakaźnych. Mechanizm ich działania polega na tym, że organizm po podaniu szczepionki wytwarza przeciwciała i komórki pamięci immunologicznej, które zapamiętują antygen wirusa. W czasie kontaktu z czynnikami chorobotwórczymi organizm odtwarza ten proces, wytwarzając w krótkim czasie znaczne ilości przeciwciał.

O roli szczepionki w profilaktyce przeciwko rakowi szyjki macicy rozmawiamy z dr. n. med. Przemysławem Ustianowskim, specjalistą ginekologii i położnictwa, który jest ekspertem medycznym na stronie internetowej Kwiatu Kobiecości i odpowiada na pytania, które można zadawać w zakładce: „Pytania do eksperta”.

Ewelina Stępień: Jak skutecznie zabezpieczyć się przed onkogennymi typami wirusa HP?

Dr n. med. Przemysław Ustianowski, ginekolog: Najskuteczniejszą metodą zapobiegania rakowi szyjki macicy jest oczywiście profilaktyka, dlatego zawsze warto rozważyć szczepienie przeciwko najbardziej onkogennym typom tego wirusów HPV oraz regularnie wykonywać cytologię. Rolą szczepionki jest zabezpieczenie przed zachorowaniem, natomiast cytologia ma wykryć zmiany zachodzące w szyjce macicy. Aby móc skorzystać ze szczepionki, musimy udać się do ginekologa lub innego lekarza który zajmuje się tą tematyką np. pediatry.

Najlepsze efekty szczepienia uzyskujemy wtedy, gdy szczepionka jest podawana młodym dziewczętom, jeszcze przed rozpoczęciem aktywności seksualnej, czyli mniej więcej w wieku 12 -13 lat. 

E.S.: Jak może dojść do zakażenia HPV?

P.U.: Główna metodą przenoszenia wirusa jest współżycie seksualne. W dużo mniejszym stopniu wirus jest przenoszony przez wydzielinę ustrojową poprzez styczność narządów intymnych.   

E.S.: Czy zabezpieczenie w postaci prezerwatywy uchroni nas przed zachorowaniem na raka szyjki macicy?

P.U.: Prezerwatywa nie zabezpiecza w 100% przed infekcją, może tylko w pewnym stopniu ograniczać przenoszenie zakażenia. To jest niestety mit, że prezerwatywa zabezpiecza nas w 100 % przed HPV.  Stałość jednemu partnerowi jest najlepszym zabezpieczeniem.

E.S.: Co może przyczynić się do zachorowania na raka szyjki macicy?

P.U.: Komórki pod wpływem wirusa ulegają przekształceniu nowotworowemu. Wpływa na to szereg czynników. Przede wszystkim typ wirusa, długość zakażenia, podatność organizmu. Dodatkowymi elementami, które mają wpływa na rozwój wirusa są: tryb życia, palenie papierosów, doustne środki antykoncepcyjne, dieta bogata w tłuszcze, siedzący tryb życia – to wszystko powoduje, że organizm jest bardziej podatny na transformację nowotworową. Te czynniki połączone z przewlekłą infekcją wytwarzają proces kancerogenezy.

E.S.: Wróćmy do głównego tematu szczepionki przeciw HPV. Na forach internetowych można przeczytać, że szczepionka jest skuteczna tylko wtedy, gdy zastosujemy ją przed rozpoczęciem inicjacji seksualnej?

P.U.: Musimy zaznaczyć jedną rzecz - to nie jest tak, że kobieta, która rozpoczęła współżycie zetknie się z jakimkolwiek rodzajem wirusa HPV. A nawet, jeśli w jakimś okresie życia będzie miała z nim do czynienia, to zachorowanie zawsze może mieć charakter przejściowy. Kobiety mogą się stykać z różnymi typami wirusa, ale dzięki temu nie uzyskają odporności na wszystkie jego odmiany. 

Tylko podanie szczepionki wywołuje odporność na konkretny typ wirusa. 

To, że szczepionka nie daje żadnych efektów po rozpoczęciu współżycia przez kobiety, to jest oczywiście mit. Podanie szczepionki w trzech dawkach pozwala uzyskać odporność w znacznym stopniu, co daje podstawę zabezpieczenia przed infekcją i ewentualnym przejściem zachorowania w stan przewlekły. 

E.S.: Szczepionki chronią nas przed konkretnymi typami wirusa, jakie to są typy i za co odpowiadają?

P.U.: Są aktualnie na rynku dwa rodzaje szczepionki. Pierwsza stymuluje wytwarzanie przeciwciał przeciwko typom 16 i 18, a druga przeciwko czterem rodzajom wirusów: 6, 11, 16 i 18. To są wirusy, które pokrywają około 70 % zachorowań na raka szyjki macicy. Należą one do najgroźniejszych dla człowieka typów. Uzyskując odporność na powyższe wirusy, zdobywamy poniekąd odporność także na niektóre inne typy wirusów HPV, ponieważ są one podobne do tych najbardziej onkogennych.

Mechanizm działania szczepionki polega na tym, że uzyskana odporność ułatwia walkę szczególnie ze świeżą infekcją. Obecnie są przygotowywane szczepionki, które będą zawierały antygeny przeciwko 9 i 12 typom wirusów HPV

E.S.: Czy często zdarzają się wypadki zachorowania na raka szyjki macicy spowodowane przez inne jego typy?   

P.U.: Szczepionka chroni przed tymi najbardziej onkogennymi typami wirusa raka szyjki macicy. Ale to też nie jest tak, że inny typ wirusa  np. 35 czy 52  nie spowoduje zachorowania. Inne także mogą wywołać proces kancerogenezy, ale zdarza się to zdecydowanie rzadziej. Musimy sobie uświadomić, że to nie jest też tak, że mężczyzna czy kobieta zarażają się całą pulą wirusów.  

E.S.:  W jaki okresie cyklu najlepiej się szczepić?

P.U.: Szczepienie powinno się wykonać w pierwszej fazie cyklu, zaraz po miesiączce, dlatego że po owulacji u dojrzałych kobiet nie możemy być pewni tego, że kobieta nie jest we wczesnej ciąży. Jeżeli rozpoczął się proces szczepienia, a kobieta zaszła w ciążę, to wtedy musimy przerwać szczepienie. Dopiero po zakończeniu ciąży i karmienia, możemy powtórzyć proces szczepienia. 

E.S.: Jak powinien przebiegać proces szczepienia?

P.U.: Każda kobieta powinna przyjąć trzy dawki szczepienia. Na rynku są obecne dwa rodzaje szczepionki, które różnią się nieco systemem jej podawania. Dzięki antygenom zawartym w szczepionce i naszemu układowi immunologicznemu który wytwarza przeciwciała mamy gotowe rozwiązanie, które ułatwi niszczenie pojawiających się w naszym ciele wirusów HPV. Najbardziej skuteczne rezultaty otrzymujemy po zastosowaniu pełnego cyklu szczepienia czyli trzech dawek. 

E.S.: Czy różnice w podawaniu szczepionki mają wpływ na ich skuteczność i czym to jest spowodowane?

P.U.: Jedna szczepionka, jak już wspominałem, chroni przed dwoma najbardziej onkogennymi typami, druga przed czterema. Badania, które przedstawiają firmy produkujące szczepionki, pokazują, że tak naprawdę skuteczność ich jest na porównywalnym poziomie. Szczepionka zawierająca cztery antygeny jest rozszerzona dodatkowo o antygeny przeciwko typom 6 i 11, które odpowiadają za powstawianie między innymi kłykcin kończystych.

E.S.: Jaką rolę w profilaktyce pełnią testy na obecność wirusa HPV ? Jakie zastosowanie mają one w przypadku mężczyzn?

P.U.: Mężczyźni chorują tak, jak kobiety, chociaż w drogach rodnych kobiety wirusy brodawczaka ludzkiego uzyskują o wiele lepsze warunki rozwoju. Mężczyźni powinni być postrzegani jako to ogniwo, które jest przyczyną rozprzestrzeniania się wirusów. Testy, które adresuje się w opinii powszechnej do kobiet, są także przeznaczone także dla mężczyzn. Różnica polega na innym miejscu pobrania materiału do badania.

E.S.: Co zrobić w przypadku, gdy mężczyzna dowie się, że jest nosicielem HPV?

P.U.: Nie ma typowego leczenia przeciwko HPV stosowanego w przypadku mężczyzn. Nic nie stoi na przeszkodzie, aby stosować tą samą profilaktykę, co w przypadku kobiet. Trzeba szczepić mężczyzn – dokładnie tak, jak kobiety. 

Dziękuję za rozmowę.